NUDIBRANQUIO

Si quieres acceder a los contenidos completos y conocer mejor la vida de los animales invertebrados con más imágenes e información, échale un vistazo a nuestra versión para ordenador.

peixes óseos
tiburóns
e raias
Mostrar más
CETÁCEOS
Mostrar más
ESPONxAS
BRIOZOOS
CNIDARIOS
VERMES
Mostrar más
EQUINODERMOS
crustáceos
MOLUSCOS
ASCIDIAS
Mostrar más
 

 ANIMAiS - INVERTEBRADOS - BRIOZOOS

O briozoo é un animal colonial. Está composto por centos de individuos case microscópicos (0,5 mm), os zooides, que se encaixan entre si. Son os "tetris" do mar. Ademais, estes zooides están interconectados a través de tubos minúsculos que permiten que o alimento pase dun ao outro. As colonias viven suxeitas no fondo mariño e medran como finas cortizas peludas que cobren as rochas ou algas sobre as que se asentan (aínda que ás veces tamén as atopamos nas cunchas e cascas de centola), e por iso o seu nome, briozoo significa "animal musgo".

Cada colonia ten diferentes tipos de zooides, que se especializan en diferentes funcións:


- os zooides típicos e máis numerosos (tamén os máis visibles) son os autozooides, responsables da alimentación. Caracterízanse por ter unha crista (lofóforo) que lles permite captar as partículas que comen e tamén intervén na respiración. Estes lofóforos non actúan illadamente, é a coordinación do movemento de todas as lofóforos da colonia a que xera as correntes para atraer e poder capturar alimentos en cada zooide.


- Para defender a colonia, outros zooides convertéronse en mini-mandíbulas, son os avicularios


- tamén están os vibracularios, que son os encargados de limpar a colonia 


- os gonozooides, pola súa banda, están implicados na reprodución. 

Son os animais máis numerosos na cobertura das rochas, sendo especialmente abundantes nas augas superficiais nas que practicamos snorkel ou mergullo. Ao mesmo tempo, proporcionan refuxio a outras formas de vida sésil (que viven ancoradas ás rochas) como pequenas  ascidias, ou a outros animais, que poden moverse e nadar, como xoves ou xuvenís doutras especies. Tamén son o alimento favorito de moitos animais mariños, especialmente algúns nudibranquios. 

Os briozoos teñen unha curiosa forma de reproducirse en dúas fases: a primeira sexualmente, a unión do óvulo e do esperma dará lugar a un ovo que se transformará nunha larva. Esta larva primitiva está fixada na rocha e desenvólvese como un "individuo fundador", que comezará a reproducirse de xeito asexual, por xemación, separando partes do seu corpo que darán lugar a outros zooides e formarán a colonia. 

 

Aínda que os zooides son tan minúsculos, poden dar lugar a grandes estruturas coloniais que se estenden ou medran máis de medio metro e, a pesar de seguir unha estrutura de puzzle moi característica, poden adoptar moitas formas diferentes. 

briozoo fundador colonia
Nesta impresionante foto de Javi "calvo" podemos ver un individuo fundador sobre unha esponxa amarela (esquerda) e o aspecto que posteriormente terá a colonia (dereita)

Podemos distinguir dous tipos de briozoos: 


- As COLONIAS DE “TAPIZANTES OU INCRUSTANTES” que se estenden como se fosen musgo, cubrindo a superficie do substrato, son moi comúns sobre as grandes algas pardas, como as laminarias.


- As COLONIAS ERECTAS aseméllanse aos corais tropicais ou ás algas, xa que medran aumentando e formando estruturas laminares maiores con formas caprichosas. É neste grupo onde incluiríamos, por exemplo, a Pentapora foliacea, tamén chamada rosa do mar.

 

colonias erectas

É probablemente o briozoo máis atractivo dos atopados na ría e, sen dúbida, o máis grande. Son colonias formadas por follas lisas que se ondulan coma pétalos formando estruturas redondeadas. De cerca obsérvase que estas follas teñen unha textura de reixa, formada por pequenos rectángulos. 
No interior adquiren un aspecto peludo debido ás cristas dos zooides e á presenza doutros briozoos tapizantes que se asentan nas caras internas.

Pentapora foliacea
Watersipora subtorquata
Bugula turbinata
Mostrar más

Crece sobre rochas formando colonias con forma de arbustos en espiral que poden chegar ata os 6 cm. Xeralmente prefire zonas verticais ou os teitos dos ocos nas rochas onde hai corrente. De cor ocre ou marrón claro, normalmente están rodeados doutros briozoos, pequenas ascidias e esponxas. 


A medida que nos achegamos, vemos que as colonias zooides aniñan encaixando unhas nas outras para formar filas que orixinan as pequenas ramas.

Son colonias de cor laranxa brillante ou vermella, que poden amosar tons negros na parte central dos lóbulos (que corresponden ás zonas máis antigas). 

Medran sobre as rochas, a miúdo na súa cara vertical, formando pequenos parches, mais, cando son grandes, duns 20 a 25 cm, esténdense en lóbulos que sobresaen coma beirís. 
Os seus zooides teñen forma de tubos e están dispostos un ao lado do outro estendéndose radialmente, formando así superficies redondeadas. 

De cor laranxa intensa, poden alcanzar o medio metro de diámetro, aínda que o habitual é que midan uns 20cm


Podemos atopar exemplares máis pequenos e illados noutros puntos da costa sur como Bondaña, pero será en As Raeiras, a partir de 15 ou 20 m, onde se poden atopar exemplares que acadan grandes tamaños. 

Aínda que o máis frecuente é atopalas nas rochas tamén poden crecer en cunchas, pantaláns, algas,  ascidias e outros briozoos. 


É habitual en augas pouco profundas e algúns bos lugares para atopalos son o Illote Viños, nas Illas Cíes, Cala do rei ou A furna. 

Hai diferentes variedades de Bugula dependendo da forma que orixine a disposición das súas ramas, nas diapositivas de briozoos podemos ver algunhas delas. 


Aparecen a pouca profundidade, é posible atopalas en puntos de mergullo das Illas Cíes, tamén en A Furna, Tofiño ou Salgueirón. 

colonias tapizadas

Entre os exemplos das colonias tapizantes (en realidade as máis abundantes, aínda que pasan desapercibidas entre a vida de maior tamaño que as rodea) o máis común é a Membranipora membranacea. 


Esténdese, sobre todo,  nos frondes da laminaria formando cortizas brancas. De cerca pódese ver a simple vista a forma rectangular típica dos zooides, como se fosen moitas caixas pequenas que se montan para formar a alfombra. 

Limacia clavigera membranipora membranacea laminaria
Saccorhiza polyschides laminaia briozoo membranipora membranacea

Destacamos Bondaña, xa que é un extenso bosque de laminaria, Fornos, Príncipe e A Furna, que, a finais do verán ou principios do outono (época da fase final do ciclo das laminarias) é un lugar fantástico para observar todo tipo de briozoos incrustantes sobre estas maxestosas algas pardas. 

Dado que as atopamos na laminaria e os argazos, case calquera punto de mergullo é bo para observalas. 

De cor tirando a branca, ás veces ocre, poden estenderse desde uns centímetros ata cubrir case completamente a lámina. Ás veces, o perfil da colonia ten un reberete branco máis intenso. 


A presenza de nudibranquios desencadea unha resposta automática nestes briozoos, desenvolvendo espiñas para protexerse dos seus ataques. 

Membranipora membranacea
Electra pilosa
Mostrar más

Outra especie similar é a Electra pilosa. Tamén se estende sobre algas, aínda que ten máis preferencia polas algas vermellas. 


De cor branca, a súa característica máis distintiva é que crece en parches en forma de estrela. Os seus zooides, as pequenas caixas que se ensamblan, son redondeados e teñen entre 4 e 12 pequenas espiñas (moitas veces 9) que sobresaen desde o bordo.

Electra pilosa P6230026b.JPG

Parece ter predilección polas algas vermellas, aínda que pode aparecer en rochas ou algas pardas. Son máis abundantes e acadan un tamaño maior a finais do verán, coincidindo co final do ciclo anual das grandes algas sobre as que se asentan. 


Moitas veces atoparemos nudibranquios ou planarias na súa superficie, xa que a Electra pilosa é o seu alimento.

Non é tan abundante como a Membranipora membranacea e adoita estenderse en pequenos parches, pero é un dos briozoos máis comúns na ría. Podemos atopalos en lugares como as Illas Cíes, A Furna ou Oleiro. Normalmente en puntos pouco profundos, xa que é alí onde hai máis algas. 

diapositivas  de  briozoos
1/18

MÁIS NOMES RAROS : OS LOFOFORADOS

Ao describir os briozoos na introdución, explicamos que teñen unha crista especial que estenden e recollen para captar o alimento, o lofóforo. De feito, os briozoos non son os únicos que contan con esta ferramenta, hai varios tipos de animais lofóforos. 

 

                                                                                                     BRAQUIÓPODOS

                                                                 BRAQUIOZOOS

                                                                                                     FORÓNIDOS 

                      LOFOFORADOS

                                                                 

                                                                 BRIOZOOS

                                                      

 

Os braquiópodos aseméllanse a moluscos bivalvos, porque tamén teñen dúas cunchas enganchadas, pero a diferenza destes, estas cunchas non son iguais e sitúanse unha arriba e outra debaixo. A de abaixo adoita ser a máis grande e está unida ás rochas. No seu interior teñen dúas branquias enroladas nunha espiral con pequenos pelos que lles permiten captar alimento. Adoitan ser pequenos, entre 1 e 4 cm., segundo a especie. 


Por outra banda, os forónidos, moi abundantes nas rochas de calquera parte da ría, son pequenos animais coa aparencia dunha lámpada dos anos 1970. Constan dun pequeno tubo transparente co que están unidos no chan e unha coroa de tentáculos enrolados na parte superior para captar o alimento. Apenas miden 1 ou 2 cm. e cando se senten ameazados poden retirarse dentro do seu tubo. Aparecen solitarios ou en pequenos grupos e adoitan ter unha cor entre branca e transparente.

peixes óseos
tiburóns
e raias
Mostrar más
CETÁCEOS
Mostrar más
ESPONxAS
BRIOZOOS
CNIDARIOS
VERMES
Mostrar más
EQUINODERMOS
crustáceos
MOLUSCOS
ASCIDIAS
Mostrar más

Todas as fotografías, textos e vídeos pertencen ás autoras e están protexidos pola Ley de Propiedade Intelectual. Non se permite o su uso non autorizado.

CONTACTA CON NOSOUTRAS 

  • White Facebook Icon
  • White Instagram Icon

13 GRADOS sociedade cooperativa galega sen ánimo de lucro 

© 2020  -   13 GRADOS